خانواده پایدار

سبک زندگی اسلامی عقلانی مبتنی بر معارف ناب اهل بیت علیهم السلام

خانواده پایدار

سبک زندگی اسلامی عقلانی مبتنی بر معارف ناب اهل بیت علیهم السلام

خانواده پایدار
آخرین نظرات
  • ۲۹ مرداد ۹۷، ۲۰:۲۱ - hani aliabadi
    :))

وظیفه ۸ :  به رسمیت شناختن حریم خصوصی والدین


یکی دیگر از وظایف فرزندان که تکریم رفتاری والدین شمرده می‌شود این است که فرزندان باید حریم خصوصی والدین را به رسمیت بشناسند. اجازه گرفتن به شیوه‌های شناخته شده برای ورود به جایی که دیگران حضور دارند از هنجارهای اخلاقی است که در دو صورت لازم است:

۱-  در ساعات خلوت پدر هیچ کس حق ندارد بدون اجازه خلوت او را برهم بزند، حتی کودکان  و همسر . چون خداوند در آیه کریمه ۵۸ سوره نور می‌فرماید: اى کسانى که ایمان آورده‏اید (بدانید که) بندگان ملکى شما و اطفال شما که هنوز به وقت احتلام و زمان بلوغ نرسیده‏اند باید (شبانه روزى) سه مرتبه از شما اجازه ورود بخواهند: یک بار پیش از نماز صبح و دیگر هنگام ظهر که جامه‏ها را از تن برمى‏گیرید و دیگر پس از نماز خفتن، که این سه وقت هنگام عورت و خلوت شماست (اکثر برهنه یا در لباس کوتاهید) ... .

۲- هنگامی است که زن و شوهر در جایی خلوت کرده باشند حتما برای ورود باید اجازه گرفته شود که دلیل آن روشن است.

نکته۱:

با توجه به آیه شریفه که بیان شد کودکان نابالغ تنها در سه وقت(۱- پیش از نماز صبح ۲- هنگام ظهر ۳- پس از نماز عشاء) موظف به اجازه گرفتن هستند. به دو دلیل:

۱- چون زندگی آنها با زندگی والدین چنان آمیخته است که اگر بخواهند در همه حال اجازه بگیرند خیلی مشکل خواهد بود.

۲- کودک نابالغ هنوز قوای جنسی  او به طور کامل بیدار نشده است.

نکته۲:

خداوند در آیه ۵۹ سوره نور بلافاصله این نکته را تذکر می‌دهد که اجازه گرفتن نوجوانان بالغ همواره واجب است و باید در همه حال هنگام ورود به اتاق و محل استراحت پدر و مادر  اجازه بگیرند.

برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان


 

رضا کشمیری

وظیفه هفتم : اجازه گرفتن فرزندان از والدین برای انجام عبادات مستحبی


رضایت و طیب خاطر والدین مخصوصا مادر شرط اصلی در قبولی عبادات مستحبی است، رسول خدا صل الله و علیه و آله فرمودند: ... و از احسان فرزند به پدر و مادر این است که بدون اذن ایشان روزه و حج و نماز مستحبی انجام ندهد... در غیر این صورت فرزند عاق والدین می‌شود.[1]

نکته:

بی‌احترامی به والدین و نارضایتی آنها باعث می‌شود که عبادات مستحبی فرزند قبول که نشود هیچ به جای ثواب، گناه برایش ثبت می‌شود.


برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان

 

رضا کشمیری

ششمین وظیفه فرزندان: پاسخگویی بی‌درنگ فرزندان به والدین مخصوصا مادر

فرزند بیشترین خدمات را از سوی مادر دریافت می‌کند بنابراین باید همچون خادمی باشد که کمر به خدمت بسته و برای انجام هر امری گوش به فرمان مادر باشد. فرزند در هر سن و شرایط و جایگاه اجتماعی که باشد باید بی‌درنگ از والدین خود به‌ویژه مادر اطاعت کند. حتی هنگامی که نماز مستحبی می‌خواند، باید نماز را قطع کند و پاسخ مادر را بدهد. پیامبر اکرم صل الله و علیه و آله فرمودند: اگر در نماز مستحبی بودی و پدرت صدایت کرد، پاسخ نده؛ اما اگر مادرت صدایت کرد نمازت را قطع کن.[1]

 

نکته:

فرزند باید در رفتار و کردار خود به اندازه‌ای با پدر و مادر صمیمی باشد که ایشان درخواست خود را بدون زحمت ونگرانی با او در میان بگذارند و یا حتی پیش از اینکه آنها درخواست خود را مطرح کنند، فرزند به آن عمل نماید. یعنی همیشه با چهره گشاده و چشمانی منتظر فرمان با والدین روبرو شود. امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه ( و بالوالدین احسانا) فرمودند: احسان این است که اگر از تو چیزی درخواست کردند، آنها را به زحمت نیاندازی... .[2]

 

برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان
رضا کشمیری

وظیفه پنجم: مهربان بودن فرزندان با والدین

یکی دیگر از مصادیق تکریم رفتاری والدین، مهربان بودن فرزندان با آنها است. انسان در تمام مراحل زندگی نیازمند محبت است و این نیاز او در هر زمانی متناسب با مراحل رشد جسمانی و روانی‌اش ، باید به وسیله پدر و مادر و فرزندان و ... تأمین و ارضا شود و گرنه زیان‌های جبران ناپذیری به جسم و روح او وارد می‌شود.

نکته ۱:

مهربانی با والدین به ویژه هنگام اوج نیاز ایشان به محبت؛ یعنی دوران پیری، یک امر ضروری و مورد توجه متون دینی است.در کلام امام باقر علیه السلام آمده است که نتیجه مهرورزی به والدین با فراهم بودن دیگر شرایط این است که خداوند خانه‌ای در بهشت برای او می‌سازد.[1]

نکته ۲ :

یکی از مصادیق اولیه و در ظاهر پیش پا افتاده برای مهربانی، نگاه محبت آمیز به والدین است. شاید فکر کنید که چیز مهمی نیست اما والدین به راحتی نگاه خصمانه را از نگاه محبت آمیز تشخیص می‌دهند و گاهی با یک نگاه تند به پدر یا مادر ممکن است دل آنها برنجد که وای از آن روز!. در کلام پیامبر خدا صل الله و علیه و آله آمده است : نگاه محبت آمیز به والدین عبادت و بندگی خدا است.[2] و برای هر نگاه پاداش حج مقبول لحاظ می‌شود.[3]

برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان

 

رضا کشمیری

 

چهارمین وظیفه فرزندان:  اطاعت از والدین

یکی دیگر از موارد تکریم رفتاری والدین، اطاعت از آنها است که یکی از هنجارهای دینی شمرده می‌شود. فرزند باید همچون خادمی که گوش به فرمان مولاست، فرمانبر و مطیع والدین خود باشد. پیامبر اسلام صل الله و علیه و آله فرمودند: از پدر و مادر خودت اطاعت کن و اگر دستور دادند خاندان  و مالت را کنار بگذاری، این کار را بکن که از ایمان است.[1] امیر مومنان علیه السلام نیز می‌فرمایند: والدین را نافرمانی نکنید؛ زیرا خشنودی ایشان خشنودی خداست و خشم‌شان خشم خداست.[2]

نکته ۱:

تنها جایی که می‌شود از پدر و مادر نافرمانی کرد، جایی است که خواسته و دستور والدین خلاف شرع و خلاف دستور پروردگار باشد. زیرا خداوند در آیه ۲۴ سوره توبه می‌فرماید: اى اهل ایمان! اگر پدرانتان و برادرانتان کفر را بر ایمان ترجیح دهند، آنان را به دوستی مگیرید؛ و کسانى از شما که آنان را به دوستی بگیرند، آنان همان ستمکارانند.

نکته ۲:

به امر و نهی والدین اگر خلاف حکم ولی فقیه باشد نیز نباید عمل کرد؛ چرا که بر اساس مذهب شیعه اطاعت از ولی فقیه لازم است و همه مسلمانان حتی دیگر مراجع تقلید باید از اوامر ولایی او اطاعت کنند و تسلیم امر و نهی او باشند و این حکم همه افراد از جمله والدین را هم در بر می‌گیرد.[3]

 

برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان

رضا کشمیری

سومین وظیفه از وظایف فرزندان: گرامی داشتن و تکریم والدین

می ‌توان تکریم والدین را در ابعاد مختلفی مثل تکریم رفتاری، تکریم گفتاری و تکریم اجتماعی بررسی کرد و در هر قسمت چند وظیفه برای فرزندان تعریف کرد.

اولین تکریم رفتاری:  سپاس‌گزاری عملی از والدین

کتب تحلیلی زبان و ادبیات عرب ،شکر را سه نوع دانسته‌اند: ۱- شکر قلبی که با تصور نعمت حاصل می‌شود.  ۲- شکر زبانی که با بزرگداشت فاعل آن محقق می‌شود.  ۳- شکر عملی که با انجام دادن دستورات و خواسته‌ها حاصل خواهد شد.[1]

خداوند متعال در آیه ۱۴ سوره لقمان به سپاس‌گزاری از والدین فرمان داده است: و ما به هر انسانى سفارش کردیم که در حقّ پدر و مادر خود نیکى کن خصوص مادر که چون بار حمل فرزند برداشته و تا مدّت دو سال که طفل را از شیر باز گرفته (هر روز) بر رنج و ناتوانیش افزوده است، (و آری به او سفارش کردیم که) شکر من و شکر پدر و مادرت بجاى آور، که بازگشت (خلق) به سوى من خواهد بود.

در این آیه شریفه خداوند سپاس‌گزاری از والدین و خود را در کنار هم بازگو کرده است. بنابراین هر کس که از والدین خود سپاسگزاری نکند، شکر خدا را بجا نیاورده است. با توجه به اینکه بهترین و کاملترین نوع شکر، شکر عملی است، عمل به خواسته‌ها و دستورات والدین از روی رضایت و با اخلاص، بهترین سپاس‌گزاری از والدین است و قطعا اطاعت و بندگی خالصانه خدا هم شمرده خواهد شد.

برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان


رضا کشمیری


۲- مدارا کردن با والدین:

 انسان‌ها معمولا با هم اختلاف نظر و اختلاف سلیقه دارند. بهترین راه برای از بین بردن اثرات زیان‌بار اختلافات، چشم‌پوشی و مدارا کردن است. امیر مومنان علی علیه السلام  فرمودند: بزرگترین نیکی و احسان  مداراست.[1]

امام رضا علیه السلام می‌فرمایند: حتی اگر والدین مذهب حق را نشناسند، فرزند موظف به مدارا کردن با آنها است؛ زیرا رسول خدا صل الله و علیه و آله فرمود: خدا مرا به رحمت فرستاده نه به بی‌مهری و نافرمانی.[2]

نکته مهم:

فرزندان باید به پاس زحماتی که والدین در خردسالی برای او کشیده‌اند، هنگام برخورد با ایشان، حتی باید آزارشان را هم تحمل نماید و از هر گونه بی‌احترامی خودداری کند.[3] مگر نه این است که والدین بارها و بارها آزار و اذیت فرزندان خردسال خود  را تحمل می‌کنند و دم فرو می‌بندند، حالا نوبت فرزندان است که اگر به ندرت آزاری از والدین دیدند تحمل کنند و هرگز و هرگز کاری نکنند که پدر و مادر برنجند. که پیامبر رحمت صل الله و علیه و آله فرمودند:  یا على، آن کس که پدر و مادر را غمگین کند، مورد عاق شدن آنان قرار گرفته است.[4]


برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان

رضا کشمیری


فرزندان در ارتباط با پدر و مادر خود وظایف سنگینی به عهده دارند که به ترتیب اهمیت بیان خواهد شد:

۱- صله رحم و ارتباط حضوری با والدین:

به دلیل نیاز همیشگی انسان به محبت دیگران، برقراری ارتباط و رفت و آمد با والدین به ویژه هنگام اوج نیاز به محبتَ یعنی در پیری و زمین‌گیری آنها ، یکی از مهمترین وظایف فرزندان به شمار می‌رود.

مهمترین نوع صله رحم ، ترک اذیت و آزار است.[1] بعد از آن دیدار ، سلام کردن و گفتگوی تلفنی را می‌توان نام برد. البته صله رحم با توجه به حال صله کننده و صله شونده ، متغییر است. مثلا در صله رحم با خویشاوندان ، یک احوال‌پرسی تلفنی هم کافی است اما صله رحم با والدین حتما باید حضوری باشد.

به هر حال ارتباط حضوری با والدین ، اطاعت از خداست و فواید زیادی دارد. یکی از مهمترین اثرات آن طولانی شدن عمر و زیادی روزی است.[2]

امام صادق علیه السلام  به جناب میسّر فرمودند: یا میسّر نه یکبار نه دوبار بلکه چندین بار مرگ قطعی تو فرا رسیده بود اما هر بار بخاطر صله ارحام به تاخیر افتاد و اگر می‌خواهی عمر زیاد داشته باشی به پدر و مادر خود نیکی کن.[3]

با این بیان حضرت ؛مهمترین مصداق صله ارحام سر زدن  به والدین و دلجویی کردن و نیکی به آنها است.

 برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان

 

رضا کشمیری

غفلت از نیازهای جسمانی قابل جبران است ولی بی توجهی به نیازهای روحی و اخلاقی تاثیر مستقیم بر روح و روان فرد دارد و جبران کردن این خدشه روحی بسیار مشکل است.
انسانها دارای دو نوع نیاز هستند یکی نیازهای جسمی و مادی و دیگری نیازهای روحی و اخلاقی . زمانی که زن و مرد با یکدیگر پیوند زناشویی می بندند توجه به این نیازها از جانب همسر بسیار اهمیت پیدا میکند. در این مورد توجه به نیازهای روحی و عاطفی بیشتر از نیازهای جسمانی اهمیت دارد ،زیرا غفلت از نیازهای جسمانی قابل جبران است ولی بی توجهی به نیازهای روحی و اخلاقی تاثیر مستقیم بر روح و روان فرد دارد و جبران کردن این خدشه روحی بسیار مشکل است.


برای مطالعه بیشتر:

وظایف والدین 

وظایف فرزندان

وظایف زنان

وظایف مردان


با توجه به مطالب بالا میتوانیم به برخی از نیازهای روحی و اخلاقی به طور مختصر اشاره کنیم که توجه به این نیازها میتواند به بهتر شدن زندگی زناشویی کمک شایانی نماید.

۱) شما باید بدانید که همسرتان در مقابل دیگران چه نوع رفتاری را نسبت به خودش دوست دارد. پس از آگاهی همان کار را بکنید،زیرا اگر غیر از این رفتار را انجام دهید، در روحیه همسرتان تاثیر سوء میگذارید. تکرار این آثار سوء نیز نتیجه اش معلوم است ،فاصله عمیقی میان شما و همسرتان ایجاد میکند.

۲) شما باید بدانید که همسرتان بیش از هر چیز کدام اخلاق و رفتار شما را در خانه دوست دارد. با آگاهی از آن ،همان رفتار را از خود نشان دهید چون در غیر این صورت همسرتان از لحاظ روحی از شما فاصله میگیرد و این فاصله به تدریج بیشتر میشود تا به جدایی منجر گردد.

رضا کشمیری

 

 السلام ای حضرت سلطان عشق
یا علی موسی الرضا ای جان عشق
السلام ای بهر عاشق سرنوشت
السلام ای تربتت باغ بهشت

 


میلاد هشتمین امام، هفتمین قبله و دهمین کشتی نجات
آقا امام رضا (ع) بر شما مبارک باد.

 

رضا کشمیری